Προβιοτικά: Τι είναι, ποια είναι τα οφέλη τους και πότε χρειάζονται;
Γράφει ο Παπακωνσταντίνου Θεόδωρος
Τι είναι τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, κυρίως βακτήρια και ορισμένοι μύκητες, οι οποίοι όταν καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες μπορούν να συμβάλουν στην ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος. Το μικροβίωμα αποτελείται από τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που ζουν φυσιολογικά στο έντερο και συμμετέχουν στη διαδικασία της πέψης, στην παραγωγή ορισμένων βιταμινών και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Τα προβιοτικά βρίσκονται σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες και το κεφίρ, αλλά και σε συμπληρώματα διατροφής.
Πότε μπορεί να είναι χρήσιμα;
Η έρευνα δείχνει ότι ορισμένα προβιοτικά μπορεί να είναι ωφέλιμα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και όχι για όλους τους ανθρώπους ή για κάθε πρόβλημα υγείας.
Τα προβιοτικά χρησιμοποιούνται συχνότερα:
μετά από θεραπεία με αντιβιοτικά,
σε ορισμένες περιπτώσεις διάρροιας,
σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου,
για την υποστήριξη της ισορροπίας της εντερικής χλωρίδας.
Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το συγκεκριμένο στέλεχος, τη δοσολογία και τη διάρκεια λήψης.
Όλα τα προβιοτικά είναι ίδια;
Όχι. Κάθε προβιοτικό περιέχει διαφορετικά στελέχη μικροοργανισμών, όπως είδη των Lactobacillus, Bifidobacterium ή τη ζύμη Saccharomyces boulardii. Τα διαφορετικά στελέχη έχουν μελετηθεί για διαφορετικές χρήσεις και δεν μπορούν να θεωρηθούν ισοδύναμα.
Για τον λόγο αυτό, η επιλογή ενός συμπληρώματος δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στη διαφήμιση ή στον αριθμό των μικροοργανισμών που περιέχει, αλλά και στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Τι λέει η επιστήμη;
Το ανθρώπινο μικροβίωμα αποτελεί αντικείμενο έντονης επιστημονικής έρευνας. Παρότι υπάρχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για ορισμένες εφαρμογές, τα οφέλη των προβιοτικών δεν είναι ίδια για όλες τις παθήσεις ή για όλους τους ανθρώπους.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας για τον όρο «προβιοτικά» στις ετικέτες των τροφίμων και των συμπληρωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες δεν μπορούν να ισχυρίζονται γενικά ότι τα προβιοτικά «ενισχύουν την υγεία» χωρίς να υπάρχουν οι αντίστοιχες εγκεκριμένες επιστημονικές αποδείξεις.
Πώς να επιλέξετε προβιοτικό;
Πριν αγοράσετε ένα προβιοτικό, ελέγξτε:
το ακριβές στέλεχος του μικροοργανισμού,
τον αριθμό των ζωντανών μικροοργανισμών (CFU),
τις οδηγίες αποθήκευσης,
τις διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες για τη συγκεκριμένη χρήση.
Η επιλογή καλό είναι να γίνεται με τη βοήθεια επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν χρόνια νοσήματα ή λαμβάνεται φαρμακευτική αγωγή.
Συμπέρασμα
Τα προβιοτικά μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο για την υποστήριξη της υγείας του εντέρου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όμως δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια ούτε είναι απαραίτητα για όλους. Η επιλογή τους πρέπει να βασίζεται στα επιστημονικά δεδομένα, στο κατάλληλο στέλεχος και στις πραγματικές ανάγκες κάθε ατόμου.